Innowacyjność i ekologia – dwa filary współczesnego budownictwa – cz. 1

Współczesne budownictwo staje przed licznymi wyzwaniami, a dwa z nich wyznaczają dziś jego nowy kierunek: innowacyjność oraz ekologia. Wzrost znaczenia tych zagadnień powoduje, że firmy budowlane na całym świecie muszą nieustannie doskonalić swoje procesy, aby sprostać oczekiwaniom klientów oraz regulacjom prawnym. Ale co to dokładnie oznacza dla sektora budowlanego?

Cyfryzacja budownictwa jako element innowacyjności

Jednym z kluczowych przejawów innowacyjności w budownictwie jest cyfryzacja procesów inwestycyjno-budowlanych. Wiodąca jest tu metodyka BIM (Building Information Modeling), która pozwala na integrację wszystkich informacji dotyczących obiektu w ramach wspólnego środowiska danych, często opartą na zintegrowanym modelu 3D, co ułatwia dostęp i komunikację wszystkim stronom procesu inwestycyjnego. Projektowanie w BIM można rozpatrywać jako usprawnienie procesów projektowych, polepszenie komunikacji i organizacji w projekcie, ale równolegle jest to potężne narzędzie dla optymalizacji inwestycji, kontrolowania emisyjności oraz śladu węglowego.

Ekologia w budownictwie – więcej niż trend

Równocześnie z cyfryzacją, budownictwo mierzy się z nowym wyzwaniem, jakim jest troska o środowisko. Ekologia w tym kontekście oznacza nie tylko wdrażanie energooszczędnych technologii czy stosowanie surowców przyjaznych naturze, ale przede wszystkim minimalizowanie negatywnego wpływu budownictwa na środowisko naturalne. Dotychczas egzekwowane to było m.in. poprzez obowiązkowe świadectwa energetyczne dla budynków, a także poprzez dobrowolne certyfikaty, takie jak BREEAM, LEED itp. Certyfikaty te cieszą się sporą popularnością, ale nie są to regulacje prawne i sposób punktacji bardzo często nie egzekwuje realnie ekologicznych rozwiązań. W rezultacie, w praktyce w wielu przypadkach te inicjatywy pozostają jedynie na poziomie „greenwashingu”, czyli kreowania wizerunku proekologicznego bez rzeczywistych działań. W tej sytuacji na ratunek przychodzą nowe regulacje, takie jak wprowadzenie obowiązkowych raportów ESG (Environmental, Social, Governance), które mają wymusić na przedsiębiorstwach faktyczną zmianę postaw w kierunku zrównoważonego rozwoju.

ESG w budownictwie – nowy wymiar odpowiedzialności

ESG – skrót od Environmental, Social, Governance (środowisko, społeczeństwo, ład korporacyjny); dane ESG stanowią miernik tego, jak dane przedsiębiorstwo radzi sobie w tych trzech obszarach i jak odporne jest na związane z nimi ryzyka; wraz z danymi finansowymi pozwalają poznać pełen obraz danego podmiotu.¹

Rok 2022 przyniósł nam zmiany w polskim ustawodawstwie, które zapowiedziało wprowadzenie obowiązkowego sporządzania raportów ESG dla przedsiębiorstw spełniających określone kryteria wielkościowe, strukturowe a także finansowe. Raporty ESG mają za zadanie pomóc inwestorom i interesariuszom ocenić ryzyka związane z działalnością firmy, w tym ryzyka środowiskowe, społeczne i związane z ładem korporacyjnym. Firmy, które nie uwzględniają tych aspektów, mogą być postrzegane jako mniej stabilne finansowo. Obecnie wymóg ten dotyczy jedynie największych korporacji, ale z roku na rok obowiązywać będzie coraz to większe grono podmiotów gospodarczych. W przeciwieństwie do „zielonych certyfikatów”, nie jest to już kwestia wyboru, a obowiązek narzucony pośrednio przez Unię Europejską, co oznacza, że firmy muszą regularnie oceniać swoje działania w obszarach środowiskowym, społecznym i zarządczym. W kontekście budownictwa szczególne znaczenie ma obszar środowiskowy.

„Environmental” w kryteriach ESG to przede wszystkim emisyjność i wpływ na środowisko, co dotyczy nie tylko działalności danej firmy, ale również nieruchomości przeznaczonych pod ową działalność.

Mniej więcej co czwarty budynek realizowany w Polsce jest związany z przemysłem, a potencjalny właściciel lub najemca prawdopodobnie będzie zobowiązany w raporcie uwzględnić parametry środowiskowe dla użytkowanego obiektu. To oznacza, że wymagania do takiego raportu powinny być uwzględniane już we wczesnych fazach projektów przy obiektach tej kategorii.

Egzekwowanie prośrodowiskowych rozwiązań wśród przedsiębiorców oraz deweloperów wydaje się być zupełnie uzasadnione. Należy podkreślić, że budownictwo odpowiada za ponad 30% globalnej emisji dwutlenku węgla², zużycia niemalże 40% całkowitej energii na świecie³ oraz generuje blisko 30% wszystkich odpadów⁴. W związku z tym, dążenie do optymalizacji procesów budowlanych pod kątem ich wpływu na środowisko staje się obecnie priorytetem.

BIM, ESG – wspólny mianownik: zrównoważony rozwój

W obliczu rosnących kosztów związanych z degradacją środowiska oraz wyczerpywaniem zasobów naturalnych , inwestowanie w zrównoważony rozwój staje się kluczowym elementem strategii biznesowych. Naprawa błędów przeszłości wymaga znacznie więcej wysiłku i środków niż zapobieganie im. Dlatego też firmy, które wprowadzą/już wprowadzają zasady zrównoważonego rozwoju do swoich strategii, zyskają przewagę konkurencyjną i będą postrzegane jako bardziej stabilne, odpowiedzialne oraz innowacyjne. Zrównoważony rozwój to koncepcja, która mówi o zaspokajaniu potrzeb obecnych pokoleń, nie odbierając tej samej możliwości przyszłym pokoleniom.

W ideę tą wpisują się bezpośrednio założenia ESG, ale na potrzebę zrównoważonego projektowania doskonale odpowiada również projektowanie BIM. Oba mają na celu optymalizację w procesie inwestycyjnym i oba w finalnym rozrachunku przynoszą korzyści które mają bezpośredni, korzystny wpływ na środowisko.

Zrozumienie tego jak wielkie znaczenie w obecnych czasach odgrywa równolegle korzystanie z dostępnych narzędzi cyfryzacji oraz wdrażanie rozwiązań zrównoważonego projektowania – może stanowić prawdziwy klucz do sukcesu.

________

¹ polskiestowarzyszenieesg.pl/slownik-pojec/
² Raporty Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA)
³ Według raportu UN Environment Programme (UNEP) z 2020 roku
⁴ publikacjach World Bank oraz raportach UNEP

 

---

W kolejnej części artykułu omówię jak dokładnie BIM i ESG realizują postulaty zrównoważonego rozwoju, a także – jakie realne rozwiązania możemy zaproponować jako strony procesu inwestycyjnego dla wpisania się w owe postulaty.